เสนเป็นเนื้องอกที่นูนขึ้นจากระดับผิวหนัง เป็นแผ่น ถ้ามีสีแดง เรียกว่า เสนทอง ถ้ามีสีดำเรียกว่าเสนดำเสนไม่ทำให้เจ็บปวดหรือมีอันตราย เสนอาจจะงอกบนศีรษะ ใบหน้า หรือส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ทำให้ดูน่าเกลียด ถ้าเป็นกับเด็กเสนจะโตขึ้นตามอายุ ชาวบ้านและคณะโนราเชื่อว่า เสนเกิดจากการกระทำของ “ผีโอกะแซง” หรือ “ผีเจ้าเสน” หรือเพราะการทำเครื่องหมายของครูหมอโนราหรือตายายโนรา
เครื่องดนตรี เดิมหนังตะลุงใช้เครื่องคนตรีน้อยชิ้น ที่สำคัญมี ทับ 1 คู่ เป็นตัวคุมจังหวะและทำนอง โหม่ง 1 คู่ สำหรับประกอบเสี่ยงร้องกลอน กลองตุ๊ก 1 ลูก สำหรับขัดจังหวะทับ ฉิ่ง 1 คู่ สำหรับชัดจังหวะโหม่ง และปี่ 1เลา สำหรับเดินทำนอง แต่ ระยะหลังมีดนตรีอื่น เข้าไปประสมหรืออาจใช้แทนดนตรีดั้งเดิม เช่น ใช้กลองชุดและกลองทอมบ้าแทนกลองตุ๊ก ใช้ไวโอลิน ออร์แกน กีตาร์ ชอ หรือจะเข้เข้าผสมกับปี่ บางคณะก็เลิกใช้ปี่
คณะหนังตะลุงจากอดีตจวบจนปัจจุบัน
คณะหนัง ประกอบด้วยบุคคล 8-9 คน ก่อนสมัยรัชกาลที่ 6 ใช้คนพากย์ ซิ่งเรียกว่า "นายหนัง" ซึ่ง 2 คน ทำหน้าที่ในการร้องกลอนบรรยายเจรจา และเชิดรูปเบ็ดเสร็จไปในตัว แต่บางคณะคนเชิดรูปจัดไว้ต่างหากคนหนึ่ง เรียกว่า "คนชักรูป" นอกนั้นอาจจะมีหมอประจำโรง เรียกว่า "หมอกบโรง" 1 คนทำหน้าที่เป็นหมอไสยศาสตร์ประจำคณะ ที่เหลือ 5 คนเป็นลูกคู่ ถ้าพิเศษออกไปก็อาจมีคนแบกแผงรูปอีกต่างหาก 1 คน
